Domaniçli Prof. Dr. Şükrü Hatun çocuklarda yüksek kolesterole karşı uyardı
Domaniçli Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Prof. Dr. Şükrü Hatun, çocuklarda da ciddi kolesterol yüksekliği görülebileceğine dikkat çekerek, özellikle genetik kaynaklı ailesel hiperkolesteroleminin erken yaşlarda fark edilmesinin ilerleyen yıllardaki kalp ve damar hastalıklarının önlenmesi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Çocuklarda kolesterol yüksekliğinin yalnızca obezite veya sağlıksız beslenmeyle ilişkili olmadığına dikkat çeken Domaniçli Prof. Dr. Şükrü Hatun, genetik geçişli ailesel hiperkolesterolemi konusunda aileleri ve hekimleri uyardı.
Marsilya’da düzenlenen Avrupa Pediatrik Endokrinoloji Kongresi’nde ele alınan güncel bilimsel verileri değerlendiren Hatun, hastalığın çocukluk döneminde çoğunlukla herhangi bir belirti vermeden ilerlediğini aktardı.
ÇOCUKLARDA DA DAMAR TIKANIKLIĞI ERKEN YAŞTA BAŞLAYABİLİYOR
Prof. Dr. Hatun’un aktardığı bilgilere göre, ailesel hiperkolesterolemi yaşam boyu yüksek LDL kolesterol düzeyiyle seyreden genetik bir hastalık.
Hastalığın heterozigot formunun yaklaşık her 300 kişiden birinde görüldüğünü belirten Hatun, Avrupa’da yaklaşık 500 bin çocuğun bu hastalığa sahip olduğunun tahmin edildiğini, ancak çocukların yüzde 10’undan daha azının tanı aldığını kaydetti.
Hatun, özellikle LDL kolesterol seviyesi 325 mg/dL’nin üzerinde olan ve tedavi edilmeyen çocuklarda damar tıkanıklığı sürecinin 10 yaşından itibaren başlayabileceğine, bunun da 20’li ve 30’lu yaşlarda kalp krizine kadar uzanan ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Şiddetli kolesterol yüksekliği bulunan bazı çocuklarda göz kapakları, el sırtı, dirsek, diz veya tendonlarda kolesterol birikmesine bağlı sarımtırak bezelerin görülebileceğini de belirtti.
AİLEDEN ÇOCUĞA GEÇME İHTİMALİ YÜZDE 50
Anne veya babadan birinde ailesel hiperkolesterolemi bulunması halinde hastalığın çocuğa geçme ihtimalinin yüzde 50 olduğunu belirten Hatun, çocuklarda LDL kolesterol seviyesinin 175 mg/dL’nin üzerinde olmasının, aile öyküsü bulunmasa dahi hastalık açısından önemli bir işaret olduğunu ifade etti.
Hastalığın çoğunlukla sessiz ilerlemesi nedeniyle çocukların önemli bölümünün başka nedenlerle yapılan tetkikler sırasında tanı aldığını vurguladı.
ERKEN TANI GELECEKTEKİ KALP SAĞLIĞINI ETKİLİYOR
Prof. Dr. Hatun, 2026 yılında yayımlanan yeni uluslararası konsensusta öne çıkan en önemli konulardan birinin “kümülatif LDL kolesterol maruziyeti” olduğunu belirtti.
Buna göre kalp ve damar hastalığı riski yalnızca kişinin o günkü kolesterol değerine değil, yüksek LDL kolesterole yaşamı boyunca ne kadar süre maruz kaldığına da bağlı.
Hatun’un aktardığı verilere göre tedavi edilmeyen bazı ailesel hiperkolesterolemi hastalarında kritik kolesterol yüküne oldukça genç yaşlarda ulaşılabiliyor. Tedavinin çocukluk döneminde başlaması ise bu süreci yıllarca geciktirebiliyor.
Bu nedenle yeni yaklaşımda çocukların erken dönemde taranması, riskli çocuklarda genetik inceleme yapılması ve tanı konulması halinde anne, baba, kardeşler ile geniş aile bireylerinin de değerlendirilmesi öneriliyor.
“ÇOCUKLARDA KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ DE GÖRÜLÜR”
Türkiye’deki geniş kapsamlı sağlık verilerine de dikkat çeken Hatun, çocuk ve ergenlerde olası veya kesin ailesel hiperkolesterolemi sıklığının yaklaşık 270 kişide bir olarak belirlendiğini aktardı.
Prof. Dr. Şükrü Hatun, konunun önemini şu ifadelerle özetledi:
“Kolesterol yüksekliği çocuklarda da görülür ve bunun tek nedeni beslenme ya da şişmanlık değildir. Heterozigot ailesel hiperkolesterolemi sanılandan daha sıktır ve az bilinmektedir.”
Hatun, çocukluk döneminde erken tanı ve uygun tedavinin yalnızca mevcut kolesterol değerlerini düşürmek anlamına gelmediğini, gelecekte ortaya çıkabilecek kalp ve damar hastalıklarının önlenmesi açısından da önemli olduğunu vurguladı.
